Tự giới thiệu trong tiếng Nhật là một nghi thức có khuôn khá cứng, nhất là trong công việc. Có những cụm cố định gần như bắt buộc, và dùng đúng chúng tạo ấn tượng tốt ngay lập tức vì nó cho thấy bạn hiểu quy tắc.
- Có cụm cố định gần như bắt buộc ở đầu và cuối
- Người Nhật nói họ trước tên sau, giống tiếng Việt
- Trong công việc, giới thiệu kèm công ty trước chức danh
- Chuẩn bị hai phiên bản: một ngắn và một dài hơn
Khung câu tự giới thiệu
Khung gồm: cụm mở đầu cố định, nói tên, nói quốc tịch hoặc nơi làm việc, một câu về bản thân, và cụm kết cố định thể hiện mong được giúp đỡ. Hai cụm đầu và cuối là bắt buộc trong bối cảnh trang trọng và chúng học thuộc được ngay. Khung này dùng được cho gần như mọi bối cảnh, và bạn chỉ cần đổi mức trang trọng chứ không cần đổi cấu trúc.
Đổi theo bối cảnh
Trong công việc thì giới thiệu công ty trước bản thân, kèm trao danh thiếp bằng hai tay và cúi đầu. Trong lớp học hoặc bối cảnh thân mật thì rút gọn còn tên và một câu về sở thích. Điểm không đổi là hai cụm cố định ở đầu và cuối, chúng xuất hiện ở gần như mọi bối cảnh trang trọng. Nắm được điểm khác giữa các bối cảnh giúp bạn không phải học thuộc nhiều bài mà chỉ cần điều chỉnh vài chỗ trong cùng một khung.
Chỗ người Việt hay sai
Người Việt hay sai ba chỗ. Một là bỏ cụm kết vì thấy nó không mang nghĩa cụ thể, trong khi người Nhật luôn dùng và thiếu nó nghe cụt. Hai là dùng hậu tố lịch sự cho chính tên mình, điều không bao giờ được làm. Ba là nói quá dài trong bối cảnh chỉ cần hai câu. Những lỗi này lặp lại rất đều ở người Việt và chúng lộ ngay trong ba câu đầu tiên, tức là đúng lúc ấn tượng đang hình thành.
Sai lầm thường gặp
- Dùng hậu tố lịch sự cho chính tên mình — hậu tố chỉ dùng khi gọi người khác, không bao giờ dùng cho bản thân
- Học thuộc cả đoạn rồi tắc khi người ta hỏi thêm — nên chuẩn bị mảnh ghép chứ không phải bài đọc
- Nói quá dài trong bối cảnh chỉ cần một câu
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải nói công ty trước tên mình?
Vì trong bối cảnh công việc ở Nhật, tổ chức được đặt trước cá nhân. Giới thiệu theo thứ tự đó cho thấy bạn hiểu cách nhìn này, và nó tạo ấn tượng tốt ngay lập tức dù chỉ là một chi tiết nhỏ về thứ tự.
Cụm kết có bắt buộc không?
Trong bối cảnh trang trọng thì gần như bắt buộc. Nó không mang nghĩa cụ thể mà là một nghi thức xã hội, tương tự việc bắt tay. Thiếu nó thì phần giới thiệu nghe cụt và người Nhật để ý ngay dù không nói ra.
Nên chuẩn bị bài giới thiệu dài bao nhiêu?
Hai phiên bản: một khoảng ba câu cho các cuộc gặp thông thường, và một khoảng một phút cho phỏng vấn hoặc buổi ra mắt. Chuẩn bị một bản duy nhất thì hoặc là quá dài hoặc là quá ngắn tuỳ tình huống.
Có nên học thuộc lòng không?
Học thuộc khung và các cụm cố định thì nên, học thuộc cả đoạn thì không. Người ta sẽ hỏi thêm và một đoạn thuộc lòng vỡ ngay khi bị cắt ngang, còn khung thì cho phép bạn ghép lại theo hướng khác.
