Số đếm tiếng Nhật có một đặc điểm làm người mới bối rối nhất: hậu tố đếm thay đổi theo loại vật. Đếm người, đếm vật dài, đếm vật mỏng, đếm máy móc đều dùng hậu tố khác nhau, và đây là chuyện gặp mỗi ngày.
- Hậu tố đếm thay đổi theo loại vật được đếm
- Có hai hệ số đếm: hệ thuần Nhật và hệ gốc Hán
- Số lớn cũng đếm theo vạn như tiếng Trung
- Nhóm này cần luyện riêng thành một buổi, không học lẫn với từ vựng khác
Hệ số đếm
Tiếng Nhật có hai hệ số: hệ thuần Nhật dùng tới mười và dùng khi đếm chung chung, hệ gốc Hán dùng cho phần lớn trường hợp còn lại. Bên cạnh đó là hệ hậu tố đếm gắn theo loại vật. Số lớn thì nhóm theo vạn giống tiếng Trung, khác tiếng Việt. Nắm được nguyên tắc rồi thì phần lớn con số tự suy ra được, nên đây là mảng học một lần dùng mãi chứ không phải học thuộc từng số.
Nói giờ và ngày tháng
Nói giờ tiếng Nhật có một điểm cần chú ý: một số con số đổi âm khi ghép với từ chỉ giờ hoặc phút, nên không suy thẳng từ số gốc được. Ngày tháng cũng vậy, nhất là các ngày đầu tháng có cách đọc riêng phải học thuộc chứ không suy ra được. Nhóm này gặp mỗi ngày nên đáng luyện sớm, và nó cũng là chỗ hẹn hò dễ nhầm nhất nếu nghe hụt.
Nói về tiền
Đơn vị tiền Nhật không có phần lẻ nên con số thường lớn, và đó lại là lợi thế vì bạn chỉ cần quen với bậc vạn. Người mới hay bối rối khi nghe giá vì số nhiều chữ số, nên luyện nghe số theo bậc vạn là bài tập rất thực dụng trước khi sang Nhật. Với người đi du lịch hoặc làm ăn thì đây là nhóm dùng thật ngay từ ngày đầu, và nghe hụt một bậc là chuyện tốn kém chứ không chỉ mất điểm bài kiểm tra.
Sai lầm thường gặp
- Học số đếm mà bỏ qua hậu tố đếm — mọi câu có số lượng đều cần hậu tố nên bỏ nó là không nói được
- Học số đếm bằng cách đọc từ một tới mười rồi dừng — chỗ khó nằm ở các bậc lớn
- Chỉ luyện đọc số mà không luyện nghe số người khác nói
Câu hỏi thường gặp
Có bao nhiêu hậu tố đếm cần học?
Khoảng mười hậu tố thông dụng bao phủ phần lớn tình huống hằng ngày: người, vật dài, vật mỏng, máy móc, động vật nhỏ, sách, và vài loại nữa. Ngoài ra có một hậu tố dùng chung khá linh hoạt, và người mới có thể dựa vào nó khi chưa chắc.
Vì sao một số số lại đổi âm khi nói giờ?
Đó là hiện tượng biến âm khi ghép, xảy ra với vài số nhất định và vài hậu tố nhất định. Không có quy luật đủ chặt để suy nên phải học thuộc từng trường hợp, nhưng nhóm này nhỏ và học một buổi là xong.
Vì sao nên luyện nghe số riêng?
Vì số thường được nói nhanh và không có ngữ cảnh nào giúp bạn đoán. Trong một câu bình thường bạn đoán được từ thiếu, còn với con số thì đoán sai là sai hẳn, nên đây là mảng cần độ chính xác cao hơn phần còn lại.
Nên học tới số bao nhiêu?
Tới hàng triệu là đủ cho mọi tình huống đời thường, và quan trọng hơn là nắm được nguyên tắc ghép các bậc. Học thuộc từng số cụ thể thì vô tận, còn nắm nguyên tắc thì tự suy ra được.
