Người Việt học tiếng Nhật phần lớn gắn với đi làm, du học, hoặc thực tập sinh. Ba mục đích này cho ra một danh sách tình huống rất cụ thể, trong đó nhóm công sở nặng hơn nhiều so với người học các thứ tiếng khác.
- Nhóm công sở quan trọng hơn với người Việt học tiếng Nhật
- Nhóm thủ tục hành chính gặp ngay tuần đầu tại Nhật
- Nhiều tình huống có mẫu câu cố định, học thuộc là dùng được
- Chuẩn bị theo tình huống hiệu quả hơn học từ vựng rời
Các tình huống chắc chắn gặp
Các tình huống chắc chắn gặp gồm: mua ở cửa hàng tiện lợi, gọi món, đi tàu điện, hỏi đường, thuê nhà, đăng ký cư trú, và với người đi làm thì thêm nhóm chào hỏi công sở, báo cáo, xin nghỉ phép. Chuẩn bị cho từng tình huống một cho bạn cảm giác kiểm soát, và cảm giác đó chính là thứ giúp bạn dám mở miệng lần đầu.
Chuẩn bị thế nào
Với mỗi tình huống, chuẩn bị vài câu bạn nói và tập nghe hiểu mẫu câu người ta đáp. Tiếng Nhật có lợi thế lớn ở đây: nhiều tình huống dịch vụ dùng mẫu câu gần như cố định, nên nghe quen vài lần là bạn đoán được toàn bộ đoạn hội thoại. Cách chuẩn bị này khác học thuộc kịch bản: bạn có sẵn nguyên liệu để ghép chứ không có sẵn một bài đọc, nên khi người ta trả lời khác dự đoán thì bạn vẫn xoay được.
Tình huống đặc thù ở nơi dùng thứ tiếng này
Tình huống đặc thù cần chuẩn bị sớm là nhóm cụm cố định ở công sở. Chào khi vào, chào khi về trước người khác, câu xin phép làm phiền, câu cảm ơn khi nhận việc. Những cụm này gần như bắt buộc trong môi trường làm việc Nhật và không nói thì bị để ý ngay. Nhóm này giáo trình chung ít dạy vì nó gắn với đời sống cụ thể của một nơi, nhưng lại là nhóm bạn gặp ngay trong tuần đầu.
Sai lầm thường gặp
- Bỏ qua nhóm cụm cố định công sở vì tưởng chỉ là hình thức — trong công ty Nhật thì chúng gần như bắt buộc
- Học thuộc cả đoạn hội thoại mẫu — người ta không trả lời theo sách và bạn sẽ tắc
- Chuẩn bị cho tình huống hiếm gặp trước tình huống hằng ngày
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mẫu câu ở cửa hàng lại khó nghe?
Vì nhân viên nói rất nhanh và dùng thể kính ngữ dài, thứ mà giáo trình sơ cấp không dạy. Nhưng vì mẫu cố định nên nghe quen vài lần là bạn nhận ra ngay, kể cả khi chưa phân tích được từng từ.
Cụm cố định ở công sở có nhiều không?
Khoảng mười cụm bao phủ phần lớn tình huống hằng ngày trong công ty. Đây là nhóm nhỏ và học thuộc được trong một buổi, nhưng nó tạo khác biệt lớn về ấn tượng ngay từ ngày đầu đi làm.
Nên chuẩn bị bao nhiêu câu cho một tình huống?
Khoảng năm câu cho mình nói và biết nghe hiểu vài câu người ta có thể đáp. Nhiều hơn thì thành học thuộc kịch bản, mà kịch bản thì vỡ ngay khi người ta nói khác.
Làm sao nhớ được mẫu câu khi đang căng thẳng?
Bằng cách dùng chúng nhiều lần trước đó trong tình huống không căng thẳng. Nói thành tiếng ở nhà mười lần thì tới lúc cần, câu tự bật ra mà không phải nhớ.
