Tiếng Nhật có cộng đồng người học rất lớn ở Việt Nam và cũng có nhiều người Nhật sinh sống và làm việc tại đây. Nhưng có một trở ngại riêng: nhiều người Nhật ngại nói chuyện với người lạ, nên cách tiếp cận phải khác.
- Cộng đồng người học tiếng Nhật ở Việt Nam rất lớn
- Nhưng người Nhật giữ khoảng cách với người lạ hơn nhiều nền văn hoá khác
- Buổi nói ngắn mà đều hơn hẳn buổi dài thỉnh thoảng
- Nên tiếp cận qua hoạt động chung thay vì bắt chuyện trực tiếp
Các cách tìm người
Bốn cách chính: nền tảng trao đổi ngôn ngữ, giáo viên trực tuyến, câu lạc bộ tiếng Nhật ở thành phố lớn, và các sự kiện giao lưu văn hoá. Cách thứ tư đặc biệt hiệu quả với người Nhật vì có bối cảnh chung để bắt chuyện thay vì tiếp cận trực tiếp. Mỗi cách có ưu nhược riêng, và cách hợp với bạn phụ thuộc vào việc bạn cần sửa lỗi hay chỉ cần chỗ để nói.
Duy trì đều đặn
Để duy trì, đặt cấu trúc từ buổi đầu: chia đôi thời gian, cố định lịch, chọn trước chủ đề. Với bạn trao đổi người Nhật thì nên chủ động đề xuất cấu trúc, vì họ thường ngại đưa ra yêu cầu và sẽ đồng ý với bất cứ đề xuất nào bạn nêu. Phần lớn cặp trao đổi ngôn ngữ tan sau vài tuần vì không có cấu trúc, nên đặt cấu trúc ngay từ buổi đầu là cách giữ được lâu.
Khi không có ai để tập cùng
Khi không có ai, hãy tự kể lại một ngày thành tiếng và ghi âm, rồi thử kể lại cùng nội dung ở hai mức lịch sự khác nhau. Bước thứ hai là đặc thù tiếng Nhật và nó luyện đúng thứ khó nhất mà bạn có thể tự luyện được. Không lý tưởng nhưng vẫn hiệu quả hơn nhiều so với chỉ nghe và đọc, vì nó vẫn buộc bạn lấy từ ra khỏi trí nhớ và phát thành tiếng.
Sai lầm thường gặp
- Chờ đủ giỏi kính ngữ mới dám nói với người Nhật — kính ngữ chỉ thành phản xạ qua việc nói
- Trao đổi ngôn ngữ mà cả buổi nói bằng tiếng Anh — chia đôi thời gian rõ ràng ngay từ đầu
- Chờ tìm được người hoàn hảo rồi mới bắt đầu
Câu hỏi thường gặp
Người Nhật có ngại nói chuyện với người lạ không?
Thường giữ khoảng cách hơn nhiều nền văn hoá khác, nhưng không phải vì không thân thiện mà vì phép lịch sự là không làm phiền. Có bối cảnh chung như một sự kiện hay một hoạt động thì việc bắt chuyện trở nên tự nhiên hơn nhiều.
Học với giáo viên người Nhật có cần thiết không?
Rất đáng nếu bạn định đi làm tại Nhật, vì kính ngữ là thứ bạn trao đổi ngôn ngữ thường không sửa cho bạn. Một buổi mỗi tháng chỉ để kiểm kính ngữ cũng đã tạo khác biệt lớn.
Mỗi tuần nên luyện nói bao nhiêu lần?
Hai tới ba buổi ngắn hơn một buổi dài. Kỹ năng nói phụ thuộc vào phản xạ, mà phản xạ được xây bằng số lần lặp lại chứ không bằng tổng thời gian.
Học với giáo viên có cần thiết không?
Không bắt buộc nhưng hữu ích ở chỗ họ sửa lỗi, thứ mà bạn trao đổi ngôn ngữ thường không làm. Nếu ngân sách hạn chế thì một buổi với giáo viên mỗi tháng cộng luyện đều với bạn học là phương án cân bằng.
