Với JLPT, luyện đề có một vai trò đặc biệt quan trọng vì hai lý do: phần nghe chỉ phát một lần nên cần phản xạ quyết định nhanh, và mỗi mảng có ngưỡng riêng nên cần biết mảng nào đang yếu.
- Theo dõi điểm từng mảng chứ không chỉ tổng điểm
- Chữa đề kỹ quan trọng hơn làm thêm đề mới
- Luyện nghe phải nghe một lần rồi trả lời ngay, giống điều kiện thi
- Ghi lại lý do sai của từng câu, phân loại thành thiếu từ, sai ngữ pháp hay đọc ẩu
Khi nào bắt đầu luyện đề
Nên bắt đầu khi đã học hết phần lớn ngữ pháp của cấp mình thi và khoảng bảy phần kanji. Với JLPT thì thời điểm này dễ nhận ra: khi đọc đề mà hiểu được cấu trúc câu dù chưa biết hết từ, đó là lúc luyện đề bắt đầu có ích. Bắt đầu quá sớm thì mỗi đề là một lần chứng minh mình chưa biết gì, và cảm giác đó bào mòn động lực nhanh hơn bất cứ thứ gì khác.
Cách chữa một đề đã làm
Với mỗi câu sai, phân loại thành ba nhóm: không biết từ, không biết mẫu ngữ pháp, hoặc biết mà vẫn sai vì đọc ẩu hoặc nghe sót. Nhóm ba là nhóm đáng lo nhất vì nó không sửa được bằng cách học thêm, phải sửa bằng cách đổi thói quen làm bài. Chữa đề theo cách này tốn thời gian gấp đôi lúc làm đề, và đó là tỷ lệ đúng — người tiến bộ nhanh là người chữa kỹ chứ không phải người làm nhiều.
Bao lâu làm một đề
Một đề trọn bộ mỗi tuần trong hai tới ba tháng cuối, kèm luyện riêng phần nghe hằng ngày. Phần nghe cần tần suất cao hơn các phần khác vì nó là kỹ năng thời gian thực, mất cảm giác rất nhanh nếu ngừng vài ngày. Tần suất này giữ được cân bằng giữa việc quen dạng đề và việc còn thời gian để lấp những lỗ hổng mà đề vừa chỉ ra.
Sai lầm thường gặp
- Luyện nghe bằng cách bật đi bật lại nhiều lần — tạo cảm giác nghe được nhưng không luyện được phản xạ một lần
- Làm đề không bấm giờ — mất luôn phần luyện quan trọng nhất là áp lực thời gian
- Chỉ xem đáp án đúng sai rồi bỏ qua, không tìm hiểu vì sao sai
Câu hỏi thường gặp
Đề JLPT cũ có còn sát với đề hiện nay không?
Cấu trúc khá ổn định nên đề cũ vẫn rất có giá trị để luyện dạng và luyện nhịp thời gian. Điều cần lưu ý là các đề rất cũ có thể theo hệ bốn cấp trước đây thay vì năm cấp như hiện tại, nên kiểm tra trước khi dùng.
Làm bao nhiêu đề là đủ?
Không có con số cố định, nhưng làm ít mà chữa kỹ hơn hẳn làm nhiều mà bỏ qua. Nhiều người tiến bộ tốt với khoảng một đề mỗi tuần trong hai ba tháng cuối.
Điểm đề thử có phản ánh điểm thi thật không?
Gần đúng nếu làm đúng thời gian và không tra cứu gì. Điểm thi thật thường thấp hơn một chút vì áp lực phòng thi, nên nên nhắm mức cao hơn ngưỡng cần một khoảng an toàn.
Nên làm đề cũ hay đề mới soạn?
Đề chính thức của các kỳ trước là chuẩn nhất về dạng và độ khó. Đề do bên thứ ba soạn thì tiện để luyện thêm nhưng cần chọn nguồn đáng tin, vì đề kém chuẩn dạy sai kỳ vọng.