JLPT là kỳ thi năng lực tiếng Nhật được dùng gần như tuyệt đối trong hồ sơ du học, xin việc và xin visa lao động tại Nhật. Điều người mới hay không biết là JLPT chỉ đo khả năng nghe và đọc, hoàn toàn không kiểm tra nói và viết, và điều đó ảnh hưởng tới cách nên ôn.
- Năm cấp từ N5 tới N1, N5 dễ nhất và N1 khó nhất
- Mốc xin việc tại Nhật thường là N2, du học nhiều trường nhận từ N3
- JLPT không kiểm tra nói và viết, chỉ nghe và đọc
- Chọn cấp theo mục đích thật, không chọn theo cấp nghe cho oai
Các cấp và ý nghĩa từng cấp
N5 và N4 thuộc giai đoạn nhập môn, xoay quanh sinh hoạt hằng ngày và ngữ pháp cơ bản. N3 là cấp bản lề, bắt đầu tiếp cận tiếng Nhật thật ngoài giáo trình. N2 là mốc phần lớn doanh nghiệp Nhật đòi khi tuyển người nước ngoài. N1 dành cho công việc chuyên môn và học thuật. Biết mốc của từng cấp giúp khỏi thi lệch: thi thấp quá thì tấm chứng chỉ không dùng được vào việc gì, thi cao quá thì trượt và mất cả tiền lẫn thời gian chờ kỳ sau.
Chọn cấp theo mục đích
Nếu mục tiêu là làm việc tại Nhật thì N2 là mốc cần nhắm, vì phần lớn tin tuyển dụng ghi mức này. Du học trường tiếng thường nhận từ N5 hoặc N4 nhưng vào đại học thì đòi cao hơn. Diện kỹ năng đặc định có yêu cầu riêng theo ngành nghề, phải tra quy định hiện hành vì phần này thay đổi khá thường xuyên. Cần nhớ là yêu cầu cụ thể của từng trường, từng công ty hay từng diện hồ sơ có thể khác nhau và thay đổi theo năm, nên phải tra thông tin hiện hành của nơi mình nộp chứ không dựa vào bảng chung.
Mất bao lâu để đạt
Từ con số không lên N4 thường mất khoảng sáu tới tám tháng học đều. Từ N4 lên N3 mất thêm khoảng sáu tháng, và từ N3 lên N2 thường lâu hơn nữa vì lượng kanji và từ vựng tăng mạnh. Người Việt có lợi thế ở từ Hán Việt khi nhớ nghĩa kanji nhưng phải học lại toàn bộ cách đọc. Con số này là ước lượng cho người học đều đặn và có phương pháp, không phải cam kết. Người đã biết một ngoại ngữ cùng nhóm thường nhanh hơn, người học ngắt quãng thì lâu hơn nhiều.
Sai lầm thường gặp
- Thi N5 để lấy chứng chỉ cho hồ sơ — gần như không nơi nào yêu cầu N5, thi cấp này chỉ để tự đo
- Đăng ký cấp cao hơn trình độ thật để tự tạo áp lực — cách này hỏng nhiều hơn được, vì trượt làm mất động lực nhiều tháng
- Không tra yêu cầu cụ thể của nơi mình nộp mà chỉ nghe người khác nói
Câu hỏi thường gặp
JLPT không thi nói thì nhà tuyển dụng đánh giá khả năng nói thế nào?
Bằng phỏng vấn trực tiếp. Đây chính là lý do nhiều người có N2 nhưng trượt phỏng vấn: chứng chỉ chứng minh khả năng đọc và nghe chứ không chứng minh khả năng nói, và nhà tuyển dụng biết rõ điều đó.
Chứng chỉ có thời hạn không?
Chứng chỉ JLPT không ghi ngày hết hạn, nhưng nhiều đơn vị tuyển dụng và nhiều trường yêu cầu chứng chỉ được cấp trong vòng một số năm nhất định. Hãy tra yêu cầu cụ thể của nơi mình nộp.
Nên thi cấp thấp trước hay nhảy thẳng cấp cao?
Nếu hồ sơ chỉ cần cấp cao thì thi thẳng cấp đó, vì thi cấp thấp trước tốn thêm một kỳ và một khoản phí. Nhưng nếu chưa từng thi bao giờ thì một lần thi cấp thấp cho quen phòng thi cũng đáng, nhất là với người dễ căng thẳng.
Lệ phí và lịch thi thế nào?
Hai thứ này thay đổi theo năm và theo địa điểm tổ chức, nên phải xem thông báo hiện hành của đơn vị tổ chức tại nước mình. Đừng dựa vào con số nghe được từ người thi năm trước.
